Thẩm định tín dụng là gì? Tìm hiểu quy trình 6 bước

Thẩm định tín dụng là bước ngân hàng hoặc công ty tài chính kiểm tra hồ sơ tín dụng, khoản thu nhập và lịch sử trả nợ của bạn trước khi quyết định cho vay. Quy trình thẩm định tín dụng cá nhân thường gồm 6 bước, mất từ vài phút đến vài ngày tùy vào nơi bạn đăng ký vay.

Bài viết liên quan:

• Hồ sơ tín dụng gồm những giấy tờ nào? Cần lưu ý gì?
• Có bao nhiêu loại tín dụng? Trả góp mua xe là loại tín dụng nào?

Thẩm định tín dụng là bước quan trọng để đảm bảo tính hợp pháp của khoản vay

1. Thẩm định tín dụng là gì?

Khái niệm thẩm định tín dụng

Nói đơn giản, thẩm định tín dụng là việc bên cho vay xem xét bạn là ai, thu nhập bao nhiêu và trước đây đã trả nợ ra sao, để trả lời một câu hỏi duy nhất: cho bạn vay có an toàn cho cả hai bên không? Người thực hiện thẩm định có thể là chuyên viên thẩm định tín dụng, hoặc hệ thống tự động như tại các công ty tài chính. Dù theo cách nào, đây vẫn là bước bắt buộc với mọi khoản vay hợp pháp.

Kết quả thẩm định quyết định ba việc:

• Hồ sơ của bạn được duyệt hay bị từ chối
• Số tiền tối đa bạn được vay
• Lãi suất và kỳ hạn trả góp phù hợp với bạn

Đây cũng là điểm khác biệt rõ nhất giữa một tổ chức được cấp phép và tín dụng đen: nơi cho vay hợp pháp luôn thẩm định trước khi giải ngân. Trường hợp vay không thẩm định thường chỉ xuất hiện ở những nơi cho vay không uy tín, bạn phải hết sức cẩn trọng để không gặp phải.

Thẩm định tín dụng giúp các tổ chức tài chính kiểm soát rủi ro tín dụng 

Thẩm định tín dụng cá nhân khác gì thẩm định doanh nghiệp?

Hai nhóm hồ sơ này được xem xét & thẩm định theo cách rất khác nhau:

Bài viết này tập trung vào nhóm hồ sơ cá nhân - nhóm phổ biến nhất khi bạn vay tiêu dùng.

Có mấy hình thức thẩm định?

Trên thị trường hiện có ba cách làm, một hồ sơ có thể trải qua một hoặc nhiều cách:

• Thẩm định hồ sơ: đối chiếu giấy tờ bạn nộp với dữ liệu trên hệ thống. Đây là hình thức bắt buộc
• Thẩm định qua điện thoại: nhân viên gọi để xác nhận lại thông tin bạn đã khai, thường là nơi làm việc hoặc thu nhập
• Thẩm định thực tế: nhân viên đến tận nơi ở hoặc nơi làm việc. Cách này chủ yếu áp dụng cho khoản vay lớn hoặc vay có tài sản bảo đảm

Với khoản vay tiêu dùng nhỏ được duyệt tự động, bạn thường chỉ trải qua bước đầu tiên.

Thẩm định tín dụng mang lại lợi ích gì cho người vay?

Nhiều người nghĩ bước này chỉ có lợi cho bên cho vay. Thực tế, nó bảo vệ cả bạn - người đi vay:

• Tránh vay quá sức: Bên cho vay tính toán để khoản trả góp hằng tháng nằm trong khả năng của bạn, thay vì đưa ra số tiền lớn rồi bạn không xoay kịp
• Biết rõ mức vay và lãi suất phù hợp: Bạn nhận được đề xuất dựa trên thu nhập thật, không phải một con số chung chung
• Xây dựng uy tín tín dụng: Mỗi khoản vay được duyệt và trả đúng hạn đều giúp hồ sơ lần sau của bạn thuận lợi hơn
• Giao dịch minh bạch, đúng pháp luật: Giấy tờ được kiểm tra kỹ giúp bạn tránh rủi ro bị mạo danh hoặc ký nhầm hợp đồng bất lợi

2. Quy trình thẩm định tín dụng cá nhân 

Mỗi đơn vị có quy trình thẩm định riêng, nhưng quy trình thẩm định tín dụng cá nhân đều đi qua 6 bước cơ bản dưới đây.

6 bước thẩm định hồ sơ vay cá nhân

• Bước 1: Tiếp nhận và xác thực hồ sơ tín dụng: Nộp các giấy tờ cần thiết như đơn vay, thẻ căn cước/CCCD, giấy tạm trú, và chứng minh thu nhập
• Bước 2: Xem xét khả năng tài chính: Đánh giá thu nhập, chi tiêu, và nợ hiện tại để xác định khả năng trả nợ và mức vay phù hợp
• Bước 3: Thẩm định tài sản bảo đảm (nếu có): Định giá và kiểm tra tài sản bảo đảm như bất động sản hoặc xe cộ, bao gồm kiểm tra giấy tờ và giá trị thị trường
• Bước 4: Đánh giá điểm tín dụng và năng lực trả nợ: Xem xét điểm tín dụng và các chỉ số tài chính để đánh giá khả năng quản lý tài chính và trả nợ của khách hàng 
• Bước 5: Ra quyết định tín dụng: Dựa trên thông tin và phân tích trước đó, quyết định phê duyệt hoặc từ chối hồ sơ, xác nhận số tiền vay, lãi suất, và điều khoản vay
• Bước 6: Lập hồ sơ và giải ngân: Ký hợp đồng vay, giải ngân tiền vay theo phương thức đã thỏa thuận và nhân viên hướng dẫn khách hàng về nghĩa vụ trả nợ qua các kênh thanh toán

Đơn vị cho vay sẽ đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng thông quá thu nhập hàng tháng, bảng lương,... 

Thẩm định hồ sơ vay mất bao lâu?

Thời gian phụ thuộc chủ yếu vào nơi bạn vay tiền và loại khoản vay:

Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu là cách nhanh nhất để rút ngắn thời gian chờ. Chỉ cần thiếu một giấy tờ hoặc ảnh chụp bị mờ, hồ sơ đã phải quay lại từ bước 1.

3. Tổ chức tín dụng đánh giá những gì khi thẩm định?

Bên cho vay không nhìn vào một con số duy nhất. Họ ghép nhiều yếu tố lại để ước tính khả năng bạn trả nợ đúng hạn.

5 tiêu chí thẩm định tín dụng quen thuộc nhất

Phần lớn tổ chức tín dụng đánh giá hồ sơ theo 5 nhóm tiêu chí, thường gọi là mô hình 5C:

CIC, điểm tín dụng và nhóm nợ

CIC là Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam trực thuộc Ngân hàng Nhà nước, nơi lưu lại toàn bộ lịch sử vay và trả nợ của bạn tại các tổ chức tín dụng.

Bạn có thể tự tra cứu điểm tín dụng miễn phí trên cổng thông tin CIC trước khi nộp hồ sơ.

Mỗi lần bạn nộp hồ sơ, bên cho vay đều kiểm tra điểm tín dụng và nhóm nợ trên hệ thống này. Theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN, dư nợ được xếp thành 5 nhóm:

• Nhóm 1 – nợ đủ tiêu chuẩn: trả đúng hạn hoặc trễ dưới 10 ngày
• Nhóm 2 – nợ cần chú ý: trễ từ 10 đến 90 ngày
• Nhóm 3, 4, 5 – nợ xấu: trễ trên 90 ngày

Hồ sơ thuộc nhóm 1 gần như luôn thuận lợi hơn khi đăng ký vay. Từ nhóm 2 trở đi, khả năng được duyệt giảm dần. Nếu rơi vào nhóm nợ xấu, đơn vị cho vay sẽ từ chối hồ sơ vay của bạn.

Xem thêm: Làm thế nào để tăng khả năng được duyệt vay?

4. Quy trình thẩm định tín dụng khi vay tiền mặt tại Home Credit 

Tại Home Credit, các bước thẩm định được thực hiện gần như hoàn toàn tự động nên bạn không phải chờ lâu:

• Nộp hồ sơ vay nhanh chóng: Để nộp hồ sơ vay trực tuyến, khách hàng chỉ cần chụp và tải hình ảnh thẻ căn cước/CCCD còn hiệu lực lên ứng dụng của Home Credit để xác thực thông tin vay
• Thẩm định hồ sơ tự động: Sau khi tiếp nhận hồ sơ, hệ thống sẽ tự động đối chiếu thông tin và lịch sử tín dụng của chính bạn, không thẩm định người thân
• Phê duyệt khoản vay 3 phút: Nếu hồ sơ đạt yêu cầu, khách hàng sẽ nhanh chóng nhận được thông báo từ hệ thống chỉ sau 3 phút duyệt vay
• Giải ngân siêu nhanh: Tiền về trong 10 phút ngay sau khi hoàn tất ký hợp đồng

Điều kiện để hệ thống tiếp nhận hồ sơ vay tiền mặt cũng rất gọn: bạn là công dân Việt Nam từ 20 đến 60 tuổi và có CCCD/Thẻ Căn cước còn hiệu lực.

6. Câu hỏi thường gặp về thẩm định tín dụng

Thẩm định tín dụng là gì?

Là bước bên cho vay kiểm tra hồ sơ, thu nhập và lịch sử trả nợ của bạn để quyết định có cho vay hay không, cho vay bao nhiêu và với lãi suất nào.

Thẩm định hồ sơ vay mất bao lâu?

Tại công ty tài chính, quá trình này thường chỉ mất vài phút đến vài giờ. Tại ngân hàng, thời gian phổ biến là 1 – 5 ngày làm việc. Khoản vay có tài sản bảo đảm cần thêm thời gian định giá.

Thẩm định có gọi điện cho người thân của tôi không?

Tùy đơn vị. Riêng tại Home Credit, hệ thống chỉ xét lịch sử tín dụng của chính người vay, không gọi xác minh người thân.

Vay tiêu dùng có cần chứng minh thu nhập không?

Tại nhiều công ty tài chính, bạn có thể đăng ký chỉ với CCCD/Thẻ Căn cước. Nếu bổ sung thêm giấy tờ thu nhập, bạn có cơ hội được xét hạn mức cao hơn.

Đang có nợ xấu thì có qua được thẩm định không?

Rất khó, nhưng không tuyệt đối. Kết quả phụ thuộc vào nhóm nợ, thời điểm phát sinh và việc bạn đã tất toán khoản nợ đó hay chưa. Hãy cảnh giác với những lời hứa duyệt 100% cho người có nợ xấu.

Làm thẻ tín dụng có thẩm định không?

Có. Thẻ tín dụng cũng là một hình thức cấp tín dụng nên vẫn phải qua thẩm định, chỉ khác ở chỗ kết quả là hạn mức chi tiêu thay vì số tiền giải ngân.

Bị từ chối hồ sơ thì bao lâu được nộp hồ sơ lại?

Bạn nên chờ khoảng 1 – 3 tháng và khắc phục nguyên nhân bị từ chối trước khi nộp lại. Nộp liên tục trong thời gian ngắn có thể khiến hồ sơ bị đánh giá kém hơn.

Bài viết này của Home Credit đã cung cấp cho khách hàng những thông tin cần thiết về quy trình thẩm định tín dụng. Về cơ bản, quy trình thẩm định tín dụng là hoạt động không thể thiếu khi cho vay, đảm bảo tính minh bạch và an toàn tài chính cho cả khách hàng và đơn vị cho vay. Việc hiểu rõ thẩm định tín dụng là cơ sở giúp các bên liên quan thực hiện giao dịch tài chính hiệu quả.

Home Credit áp dụng quy trình thẩm định tín dụng hoàn toàn tự động, giúp rút ngắn thời gian trong việc đánh giá hồ sơ. Nếu bạn có nhu cầu vay tiền, hãy lựa chọn Home Credit để đăng ký vay an toàn, tiện lợi ngay hôm nay!

---- 

Với lãi suất cạnh tranh và minh bạch, vay tiền mặt từ Home Credit giúp khách hàng giải quyết các nhu cầu tài chính tức thời cùng những ưu điểm sau:  

• Hạn mức vay linh hoạt: Từ 5 đến 250 triệu đồng, đáp ứng đa dạng nhu cầu khách hàng 
• Thủ tục đơn giản: Chỉ cần CCCD/Thẻ Căn cước còn hiệu lực là khách hàng đã có thể đăng ký vay trực tuyến ở bất kỳ đâu 
• Duyệt vay siêu tốc: Duyệt nhanh 3 phút, hoàn toàn online 
• Giải ngân nhanh: Nhận tiền trong 10 phút ngay sau khi hoàn tất ký hợp đồng